Goudse kaas is zonder twijfel de bekendste Nederlandse kaas. Deze halfharde kaas van koemelk wordt al sinds de middeleeuwen verhandeld en is wereldwijd een begrip. In deze gids lees je alles over de herkomst, de rijping en het gebruik van deze klassieker.
Herkomst en geschiedenis
De naam verwijst naar de stad Gouda, waar de kaas van oudsher op de markt werd verhandeld. De kaas zelf werd op boerderijen in de wijde omgeving gemaakt en per schuit naar de stad gebracht.
Al in 1395 kreeg Gouda het recht op een kaasmarkt, een privilege dat de stad eeuwenlang welvaart bracht. Handelaren kwamen van heinde en verre om wielen kaas te keuren en te verhandelen.
Vandaag de dag is de naam Gouda niet beschermd, maar Gouda Holland wel: die aanduiding garandeert dat de kaas daadwerkelijk in Nederland is gemaakt van Nederlandse melk.
De traditionele kaasmarkt wordt in de zomermaanden nog altijd nagespeeld en trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers uit de hele wereld.
Smaak en rijping
Jonge Gouda smaakt mild en romig, met een zachte, soepele structuur die gemakkelijk smelt. Het is de meest verkochte variant in Nederlandse supermarkten.
Naarmate de kaas langer rijpt, verdampt vocht en concentreren de smaken zich. Belegen kaas krijgt een vollere, nootachtige smaak en een stevigere structuur.
Jong versus belegen
Oude Gouda is na ruim tien maanden rijping kruimig en intens, met de kenmerkende knapperige zoutkristallen die kenners zo waarderen.
De rijping vindt plaats op houten planken in geconditioneerde pakhuizen, waar elke kaas regelmatig wordt gekeerd en gecontroleerd.
Voedingswaarde
Goudse kaas is rijk aan eiwitten en calcium, maar bevat ook relatief veel verzadigd vet en zout. Onderstaande tabel geeft de gemiddelde waarden per honderd gram weer.
| Voedingsstof | Per 100 gram |
|---|---|
| Energie | 356 kcal |
| Eiwitten | 25 g |
| Vetten | 28 g |
| Calcium | 700 mg |
Veelgestelde vragen
Is Goudse kaas geschikt voor vegetariers? Traditionele Goudse boerenkaas bevat dierlijk stremsel, maar veel fabriekskaas gebruikt tegenwoordig microbieel stremsel. Controleer altijd het etiket.
Hoe bewaar je Goudse kaas het best? Verpak de kaas in kaaspapier of licht vochtig katoen en leg hem in de groentela van de koelkast. Haal hem een half uur voor het serveren uit de koeling.
Kun je Goudse kaas invriezen? Het kan, maar de structuur lijdt eronder. Ingevroren kaas is daarna vooral geschikt om mee te koken, niet meer voor op de kaasplank.